Od 1 października wchodzą zmiany w ordynacji podatkowej: korekty, nadpłaty i czynności sprawdzające
Z początkiem października wejdą w życie znowelizowane przepisy ordynacji podatkowej, które zmieniają m.in. reguły korygowania deklaracji oraz odzyskiwania nadpłat. Kierunek reformy ma ograniczać formalności w rozliczeniach z fiskusem i upraszczać wybrane czynności podatników. Nowe rozwiązania obejmą m.in. korektę zeznań, procedury związane z nadpłatą, a także możliwość uregulowania podatku za inną osobę. Jednocześnie doprecyzowane zostaną kompetencje urzędu w toku czynności sprawdzających oraz uprawnienia podatnika, gdy ten wykryje nieprawidłowości w złożonej deklaracji. W części przypadków korekta ma pozwolić na usunięcie błędów bez dodatkowych wniosków i bez uruchamiania wieloetapowych postępowań.
W praktyce istotna będzie sytuacja, gdy podatnik po upływie terminu złożenia deklaracji zauważy błąd skutkujący powstaniem nadpłaty. Od 1 października zniknie konieczność składania osobnego wniosku o jej stwierdzenie – postępowanie ma ruszać z urzędu w momencie złożenia korekty wraz z poprawionym zeznaniem podatkowym. Jak wskazuje Joanna Łuksza, kierownik zespołu ekspertów księgowych w iFirma.pl, uzasadnianie przyczyn korekty stanie się obowiązkowe dopiero wtedy, gdy wykazana nadpłata przekroczy 10 tys. zł. Przy kwotach niższych podatnik będzie mógł nadal dołączyć wyjaśnienie dobrowolnie, natomiast w razie wątpliwości co do podstawy lub wysokości nadpłaty urząd może zwrócić się o dodatkowe informacje – zwraca uwagę Joanna Łuksza.
Nowelizacja rozszerza także katalog sytuacji, w których urząd będzie mógł korygować deklaracje oraz wyjaśniać stwierdzone nieprawidłowości w ramach czynności sprawdzających, bez wszczynania kontroli podatkowej. Joanna Łuksza przypomina, że obecnie fiskus może skorygować deklarację tą ścieżką, jeśli zmiana wynikająca z korekty nie przekracza 5 tys. zł. Zgodnie z nowymi przepisami próg ten zostanie podniesiony do 10 tys. zł i obejmie m.in. modyfikacje wysokości zobowiązania, nadpłaty, zwrotu podatku, wykazanej straty albo kwoty VAT. Zmieni się również sposób informowania przedsiębiorcy: urząd skarbowy nie będzie już musiał doręczać uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji, a podatnik ma otrzymywać informację o przyczynie i skutkach dokonanej korekty; w razie braku akceptacji będzie przysługiwał sprzeciw w terminie 14 dni – zaznacza ekspertka z iFirma.pl. Jednocześnie wskazuje, że urzędy coraz częściej wykorzystują czynności sprawdzające; według danych Krajowej Administracji Skarbowej w 2025 r., w porównaniu z poprzednim rokiem, odsetek takich czynności zwiększył się o 9,6 proc.
Kolejna zmiana dotyczy opłacania podatku za inną osobę. Limit kwoty daniny, którą można uregulować w imieniu innego podatnika, zostanie podwyższony: z obecnych 1 tys. zł do 5 tys. zł od października. Kluczowe pozostaje prawidłowe opisanie wpłaty, tak aby jednoznacznie wskazać, jakiego zobowiązania dotyczy przelew. Należy przy tym pamiętać, że limit odnosi się do kwoty podatku, a nie do wartości pojedynczej transakcji, co oznacza, że nie będzie można za osobę trzecią zapłacić części zobowiązania, jeśli jego wysokość przekracza wskazane 5 tys. zł. Bez zmian pozostają natomiast zasady dotyczące najbliższej rodziny – małżonka, rodziców, dzieci oraz rodzeństwa – które nadal będą mogły regulować podatek bez limitów kwotowych.
Zmodyfikowano również reguły odnoszące się do umorzenia podatku. Po wejściu w życie przepisów podatnik będzie mógł złożyć wniosek o umorzenie jeszcze przed terminem płatności, a więc zanim powstanie zaległość. Sama ulga nie stanie się jednak automatyczna: jak podkreśla Joanna Łuksza, w dalszym ciągu będzie to rozstrzygnięcie podejmowane przez organ na wniosek podatnika, m.in. ze względu na jego ważny interes lub interes publiczny. Zmieni się natomiast moment, w którym da się rozpocząć postępowanie – nie będzie konieczne oczekiwanie na upływ terminu zapłaty. Rozwiązanie to ma znaleźć zastosowanie m.in. przy podatku dochodowym, VAT oraz podatku od spadków i darowizn.
Podsumowując, zmiany w ordynacji podatkowej, które zaczną obowiązywać 1 października, koncentrują się na ograniczeniu formalności w obszarze korekt, nadpłat, czynności sprawdzających oraz zapłaty podatku za inną osobę. Istotne progi kwotowe zostają podniesione do 10 tys. zł (korekty w czynnościach sprawdzających oraz obowiązek uzasadnienia korekty przy nadpłacie) i do 5 tys. zł (zapłata podatku za inną osobę). Równolegle rozszerza się możliwość wnioskowania o umorzenie jeszcze przed terminem płatności.